LVAD. L Wat??
LVAD is de afkorting van de Engelse term “Left Ventricular Assist Device”. Het is dus een apparaat (device) dat iets te maken heeft met het assisteren van de linker hartkamer (left ventricle). De Nederlandse term steunhart is misschien wel duidelijker: het is iets dat je hart ondersteunt. Termen die je in dit verband ook wel eens hoort zijn MCS (Mechanical Circulatory Support) en hartpomp.
De vorige paragraaf verraad het al een beetje: we hebben het over een pompje. In het bijzonder een klein elektrisch pompje dat het hart helpt de grote bloedsomloop op gang te houden. De grote bloedsomloop is het deel van onze bloedsomloop dat zuurstofrijk bloed naar alle uithoeken van ons lichaam stuurt. Iets dat we dus absoluut niet kunnen missen. Maar bij mensen met hartfalen, bijvoorbeeld door schade van hartinfarcten of ziektes, werkt juist die linkerkant van het hart vaak niet goed meer. Het hart kan steeds minder bloed rondpompen en je wordt moe, futloos en kortademig. En omdat ook de organen te weinig bloed krijgen, krijg je ook schade aan deze organen. Als er niets aan gedaan wordt ga je uiteindelijk dood. Met medicijnen is de achteruitgang vaak wel te remmen, maar meestal niet voldoende. Patiënten gingen vroeger dus uiteindelijk dood. Tegenwoordig zijn er gelukkig oplossingen: een harttransplantatie of een steunhart.
Een harttransplantatie is de mooiste oplossing. Je hebt wel levenslang medicijnen nodig om afstoting van het nieuwe hart te onderdrukken, maar verder kun je je leven redelijk normaal oppakken. Maar als het zoeken naar een geschikt hart te lang duurt, of de patiënt komt niet in aanmerking voor een nieuw hart, dan overlijd zij of hij toch nog.
Daar komt het steunhart in zicht. De ontwikkeling hiervan begon in de jaren zestig in de Verenigde Staten. Onderzoekers en hartchirurgen ontwikkelden begin jaren zestig de eerste apparaten die een falende hartkamer mechanisch konden ondersteunen. In 1963 werd een van deze vroege steunhartpompen voor het eerst bij een mens geïmplanteerd. De technologie werd daarna door verschillende onderzoeksteams verder ontwikkeld tot de moderne LVAD. Als overbrugging tijdens het zoeken naar een geschikt donorhart wordt in sommige landen een steunhart gebruikt. Met de moderne LVAD’s is de kwaliteit van leven dan zo goed, dat steunharten in sommige landen ook als eindoplossing (destination therapy, bestemmingstherapie) gebruikt worden. De toegang tot een LVAD als destination therapy verschilt sterk per land. Sinds 2015 kan een permanente LVAD in Nederland vergoed worden uit de basisverzekering.
Voor mij kwam dat besluit in 2016 net op tijd. Mijn cardioloog had mij en mijn vrouw net verteld dat we wat betreft de normale behandelmogelijkheden nu wel het uiterste uit de kast getrokken hadden. We moesten ons er op voorbereiden dat het vanaf dat moment steeds slechter zou gaan. En daar kon hij niks meer aan doen, want ik kwam niet in aanmerking voor een transplantatie. Wij hadden, flink aangeslagen, zijn spreekkamer al verlaten toen hij achter ons aan kwam. Hij had bedacht dat er sinds korte tijd nog een mogelijkheid was, wellicht ook voor mij. We liepen terug de spreekkamer in en hij belde waar wij bij zaten een oud-collega in Utrecht. Of een patient van hem, medische termen vlogen heen en weer, in aanmerking kwam voor de LVAD therapie die sinds een paar maanden vergoed werd. Het antwoord was “waarschijnlijk wel” en we liepen de deur uit met nieuwe hoop en een afspraak bij het UMC Utrecht voor een paar dagen later.
Volgende keer: de moderne LVAD.